XXI Góralskie Posiady Doktora Orawca
"Zajazd Furmański", Pardałówka, Zakopane
11 sierpnia 2010 r.
XXI Posiady Dr. Orawca odbyły się 11 sierpnia 2010 roku w ZajeŸdzie Furmańskim na Pardałówce w Zakopanem w ramach II Œwiatowego Zjazdu Górali Polskich, w 106 rocznicę Ruchu Regionalnego, 91 rocznicę powstania Zwi¹zku Podhalan, 81 rocznicę powstania Zwi¹zku Podhalan w Północnej Ameryce oraz 2 rocznicę powstania Fundacji Góralskich Posiadów Doktora Orawca.
Posiady otworzył i zgromadzonych licznie goœci serdecznie powitał gazda posiadów dr Bronisław Orawiec-Wyœni. Honorowym goœciem posiadów był prof. dr hab. med. Stanisław Woœ - konsultant krajowy ds. kardiochirurgii, kierownik II Katedry i Kliniki Kardiochirurgii Œl¹skiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
W posiadach uczestniczyło wielu dostojnych goœci ze œwiata nauki: były Minister Zdrowia RP prof. Grzegorz Opala, prezes Zarz¹du Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc prof. Władysław Pierzchała z żon¹ prof. Krystyn¹ - kierownikiem Kliniki Pediatrii ŒUM, były dziekan ŒUM prof. Lech Poloński z żon¹ dr Ann¹, prorektor Państwowej Podhalańskiej Wyższej Szkoły Zawodowej prof. Anna Mlekodaj, dyrektor NZOZ "Twoje Zdrowie" dr Jan Gniadek z żon¹ dr Barbar¹.
Na posiadach obecni byli też znani działacze i przedstawiciele samorz¹dów terytorialnych: starosta powiatu Kartuskiego na Kaszubach mgr Janina Kwiecień, burmistrz Miasta Zakopanego mgr Janusz Majcher, wójt Gminy Poronin mgr Bronisław Stoch, wicestarosta powiatu tatrzańskiego, wiceprezes Oddziału Poronin ZP mgr inż. Andrzej Skupień z żon¹ mgr Joann¹, znana gaŸdzina Zakopanego Zofia Karpiel-Bułecka, Honorowy Członek ZP, były prezes ZP mgr Józef Staszel z żon¹ Mari¹ oraz laureatka nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pracownik naukowy UJ dr Stanisława Trebunia-Staszel, prezes Zwi¹zku Podhalan mgr Maciej Motor-Grelok, prezes Oddziału Nowy Targ ZP Alojzy Lichosyt z żon¹ Ann¹ - artystk¹, był¹ członkini¹ Zespołu Pieœn i Tańca "Mazowsze", prezes Oddziału Zakopane ZP Marcin Zubek z żon¹ Józef¹, redaktorzy pracy zbiorowej "200 lat Parafii Poronin" mgr Aniela Bafia z córk¹ mgr Teres¹ Bafi¹, właœciciel Prywatnego Muzeum Narciarstwa - Mieczysław Król-Łęgowski wraz z żon¹ Ann¹, prezes Klubu Sportowego "Biały" Biały Dunajec - Stanisław Trebunia-Tutka.
W posiadach brali udział przedstawiciele Zarz¹du oraz członkowie Oddziału Poronin ZP, m.in.: prezes Oddziału Poronin ZP, były Harnaœ Roku - Stanisław G¹sienica-Wawrytko, wiceprezes Oddziału Poronin ZP - mgr inż. Andrzej Skupień oraz skarbnik - Maria Dawidek z mężem mgr inż. Stanisławem. Pani Maria jest również kierownikiem zespołu "Regle" im. Jana Jędrola.
Posiady zaszczyciła najbliższa rodzina dr. B. Orawca: matka Helena Orawiec, Zofia i Henryk Trebunia-Tutka, Ludwika i Bronisław Str¹czek, Stanisława i Jan G¹sienica-Wawrytko, Andrzej G¹sienica-Makowski z córk1 Hann¹ i jej mężem Krzysztofem, Józef Orawiec-Wyœni, Marek Orawiec-Wyœni z żon¹ Magdalen¹, Zofia i Marian Majerczykowie, Piotr Majerczyk z żon¹ Dorot¹, Hania Jarz¹bek oraz Andrzej Jarz¹bek z żon¹ Ann¹ z domu Lassak, Katarzyna z Orawców-Wyœnich z mężem Wojtkiem Łukaszczykiem, mgr Andrzej Stoch z żon¹ dr Katarzyn¹ z domu Dziubas i ich córk¹ Małgosi¹, Krzysztof i Katarzyna Bachleda-Curuœ, mgr inż. Krzysztof Trebunia-Tutka z żon¹ Anit¹ i synem Jasiem, Anna Galica-Tyrlita z Pyrniców oraz właœciciele Zajazdu Furmańskiego Stanisław Lassak z żon¹ Ann¹.
Œwiat kultury podhalańskiej reprezentowali znakomici artyœci:
- Henryk Trebunia-Tutka - artysta rzeŸbiarz w szkle, wielce uzdolniony muzykant i tancerz góralski
- mgr inż. architekt Krzysztof Trebunia-Tutka - znamienity teoretyk i praktyk ludowej góralskiej muzyki, inspirator nowoczesnej egzotyki w kulturze muzyki ludowej
- Piotr Majerczyk - wirtuoz artysta skrzypek, który prosto z łowów przybył na posiady z żon¹ Dorot¹
- Stanisław G¹sienica-Wawrytko - wybitny artysta kuœnierz, œpiewak, tancerz, gawędziarz
- Tadeusz Bukowski-Grosek - poeta, tancerz, œpiewak, laureat nagrody Oskara Kolberga
- przedstawiciele zespołu "Regle" pod kierownictwem Marii Dawidek
- podhalański "paparazzi" mgr Stanisław Gał z córk¹ Katarzyn¹.
Na posiady przybyli uznani poeci i pisarze podhalańscy oraz redaktorzy: Franciszek Łojas-Koœla, mgr Jan Skupień, Maria Stoch, mgr Aniela Bafia, mgr Teresa Bafia oraz redaktor Tygodnika Podhalańskiego - Dorota Feluœ.
Podniosły nastrój tworzyła oraz czas umilała słynna muzyka góralska w składzie: Andrzej Jarz¹bek - skrzypce prym, Jan Trebunia-Tutka - skrzypce sekund i altówka, Stanisław Galica Kasecka - skrzypce sekund i akordeon, Robert Czech - basy i kontrabas.
Spontanicznie taniec góralski wykonali: Stanisław Gał z Józef¹ Zubek, Andrzej Skupień z żon¹ Joann¹ oraz Marcin Zubek ze Stanisław¹ Trebuni¹-Staszel.
Na posiadach miała m.in. miejsce promocja ksi¹żek wydanych przez dr. Orawca-Wyœniego "Góralskie Posiady Doktora Orawca" tom III oraz "Zwi¹zek Lekarzy Polskich w Chicago w latach 2005-2009". Wydawca publikacji dr B. Orawiec zagaił: Inspiracj¹ do napisania i wydania III tomu Góralskich Posiadów Doktora Orawca stały się wspomniane na wstępie ważne rocznice zwi¹zane z regionalnym ruchem podhalańskim. Zdaniem wielu wybitnych znawców regionalizmu, wydane pozycje ksi¹żkowe s¹ dużym osi¹gnięciem i wartoœciowym wkładem do skarbnicy polskiej kultury ludowej. S¹ mobilizacj¹ i twórczym natchnieniem wielu znakomitych artykułów, eseji, wspomnień, reportaży, wierszy i rysunków. Posiady sprzyjaj¹ rozwijaniu się talentów literackich (alfabetycznie), m. in: Zofii Bukowskiej, Heleny Galicy, Franciszka Łojasa-Koœli, Andrzeja Pitonia-Kubowego, Jana Skupnia, Marii Stoch i Zofii Szalankiewicz.
Uwa?am, że dzięki posiadom i publikacjom uchroniliœmy od zapomnienia rzeczy wzniosłe, sprawy wielkie i twórcze. Wydaje mi się również, że moje ksi¹zki stały się także wzorem dla wielu innych publikacji.
Szanownym autorom artykułów zamieszczonych w III tomie Posiadów serdecznie dziękuję, składam gratulacje oraz życzę dalszych osobistych i wspólnych sukcesów.
Żywię płonn¹ nadzieję na dalsz¹ owocn¹ współpracę na rzecz krzewienia i rozwoju kultury, sztuki i tradycji - dziedzictwa Podhala, ukochanego dziedzictwa naszych ojców.
Zapraszam ze swoimi artykułami, proz¹ i poezj¹ do "Góralskich Posiadów Doktora Orawca" tom IV, który zamierzam wydać z okazji Jubileuszowych XXV- tych posiadów.
A teraz pragnę wymienić oraz gor¹co popdziękować autorom artykułów zamieszczonych w tomie III Posiadów, którzy bior¹ udział w dzisiejszym spotkaniu. Wymienię ich w kolejnoœci alfabetycznej:
- Aniela Bafia,
- Tadeusz Bukowski-Grosek
- Bronisław Chowaniec-Lejczyk
- Maria Dawidek
- Franciszek Łojas-Koœla
- Anna Mlekodaj
- Maciej Motor-Grelok
- Bronisław Orawiec-Wyœni
- Andrzej Skupień
- Jan Skupień
- Bronisław Stoch
- Maria Stoch
- Stanisława Trebunia-Staszel
- Krzysztof Trebunia-Tutka
- Stanisław Woœ
W dowód wdzięcznoœci przemiłym autorkom artykułów pozwolę sobie wręczyć wi¹zanki kwiatów - symbol umiłowania kultury ludowej. Natomiast autorów pragnę uhonorować "Podkowami Szczęœliwego Podhalanina". Autorki i autorzy otrzymuj¹ także egzemplarze promowanych publikacji.
Przy akompaniamencie muzyki "cała sala" odœpiewała na stoj¹co tradycyjne 100 lat dla autorów i zebranych goœci.
Następnie gazda posiadów Bronek Orawiec zaprosił goœci na gor1c1 wieczerze. Góralski posiłek składał się z tradycyjnych, regionalnych potraw, wspaniale przyrz¹dzonych przez szefow¹ "Zajazdu Furmanskiego" (m.in.: oscypek z boczkiem i żurawin¹, zupa z borowików, kotlet gazdowski z oscypkiem, schab po góralsku, moskole, chleb ze smalcem, kiełbasa wiejska, szynka, deser: sernik, makowiec, owoce, itd.). Œwietnie smakowała także "cytrynówka" oraz "przepalanka" specjalnie przygotowane na posiady, której każda butelka została opatrzona etykietk¹ z rycin¹ tańcz¹cej pary góralskiej oraz napisem: "Gorzo¿ka" XXI Posiady Góralskie Dr. Orawca.
Nastepnie wyst¹pili: Honorowy Goœa XXI Posiadów prof. Stanisław Woo, były Minister Zdrowia RP prof. Grzegorz Opala - Honorowy Goœć XIV Posiadów w roku 2001, prof. Władysław Pierzchała - Honorowy Goœć V Posiadów w roku 1995, prorektor PPWSZ prof. Anna Mlekodaj, burmistrz Zakopanego mgr Janusz Majcher, Starosta Powiatu Kartuskiego mgr Janina Kwiecień, wójt Gminy Poronin mgr Bronisław Stoch, wicestarosta Powiatu Tatrzańskiego mgr Andrzej Skupień - Honorowy Gooa VIII Posiadów w roku 1997, prezes Zwi1zku Podhalan mgr Maciej Motor-Grelok, Honorowy Prezes ZP mgr Józef Staszel, pracownik naukowy UJ dr Stanisława Trebunia-Staszel, prezes Oddziału Nowy Targ ZP Alojzy Lichosyt, prezes Oddziału Poronin ZP Stanisław G¹sienica-Wawrytko, kronikarz Oddzia¿u Poronin mgr Aniela Bafia, kierownik zespo¿u "Regle" Maria Dawidek, prezes Oddzia¿u Zakopane Marcin Zubek, właœciciel Prywatnego Muzeum Narciarstwa Mieczysław Król-Łęgowski, Tadeusz Bukowski-Grosek, prezes Klubu " Biały" Stanisław Trebunia-Tutka oraz mój profesor gimnazjalny, przewodnicz¹cy Komitetu Edukacji ZPPA mgr Jan Skupień. Do swego syna Bronka oraz goœci uroczyœcie przemówiła Helena Orawiec-Wyœni z domu Dzierżęga-Pakuła - Honorowy Gooa VII Posiadów w roku 1997. Jej pełna głębokiego uczucia mowa została nagrodzona burzliwym aplauzem.
Maria Stoch uroczyœcie wyg¿osi¿a okolicznoociowy wiersz, który "uzdaja¿a" specjalnie na XXI Posiady:
Doktór Br. Orawiec "Wyœni"
Mamy w Hamaryce
Doktora swojego
Wtory siy wywodzi
Z rodu góralskiego
Z dala od rodziny
Pon Bóg Go usadził
On se nie zabocył
Kany siy urodził
Dobry syn dlo Mamy
I dlo dzieci Ociyc
Co se postanowi
Tego musi dociyc
Urodny, sykowny
W zyciu sobie radzi
W góralskim odzieniu
Cęsto siy paradzi
Rzetelny sportowiec
I od serca znawca
Znów momy posiady
Doktora Orawca
W dalszej częœci artystycznej wyst¹pi¿ wirtuoz gry na wielu instrumentach muzycznych mgr inż. Krzysztof Trebunia-Tutka. Ciekawie i merytorycznie mówi¿ na temat muzyki legendarnego Jana Krzeptowskiego Saba¿y, a tak?e wykonywał przyœpiewki i gra¿ na "z¿óbcokach" jego nuty. Za wspania¿y wystep otrzyma¿ gromkie brawa.
Niezrównany Henryk Trebunia-Tutka zagra¿ w roli prymisty z doskonał¹, profesjonaln¹ muzyk¹ Andrzeja Jarz¹bka. Wielu muzykantów orzekło, ?e muzyka Henryka jest niepowtarzalna i oryginalna.
Na skrzypcach wspólnie z muzykantami zagra¿a tak?e Ma¿gorzata Stoch - m¿oda, utalentowana pasjonatka góralszczyzny.
By¿a cz¿onkini Zespo¿u Pieœni i Tańca "Mazowsze" Anna Lichosyt wyst1pi¿a z klasycznym dla "Mazowsza" repertuarem, który wykonała pięknym, barwnym głosem, wzbudzaj¹c zachwyt goœci góralskich posiadów. Gazda posiadów Bronek Orawiec z energi¹ harnasia zatańczył z artystk1 polke i walca.
Zespół "Regle" im. J. Jędrola działaj¹cy pod kier. Marii Dawidek przy Zwi¹zku Podhalan w Poroninie przedstawił tradycyjne przyœpiewki oraz regionalne tańce góralskie.
Regionalne tańce zaprezentowali tak?e m.in.: Andrzej Stoch z ?on1 Katarzyn1 oraz Jan G1sienica-Wawrytko z Ann1 G1sienic1-Makowski. Solowy, ognisty taniec góralski wykonał harnaœ Bronis¿aw Orawiec-Wyoni.
W posiadach uczestniczy¿o około 1¿0 osób, z których wiekszooa by¿a w strojach regionalnych. Zdjecia wykonali: Stanis¿aw i Katarzyna Ga¿, Anna Jarz1bek z domu Lassak oraz pisz1cy sprawozdanie.
Honorowy Gooa XVII Posiadów w roku 2005 prof. Anna Brzozowska-Krajka w dniu posiadów nades¿a¿a e-mail z kongresu naukowego w Seulu (Korea) z ?yczeniami: ..."?ycze gospodarzowi i wszystkim posiadnikom zdrowia i radooci z ich kulturowej to?samooci"... (rym zamierzony).
Na zakonczenie XXI Góralskich Posiadów Doktora Orawca, organizator podziekowa¿ za mił¹, rodzinn¹, serdeczn¹ atmosferę i gor1co zaprosi¿ na kolejne Posiady w latach następnych.
Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy z okazji XXI Posiadów wręczyli mi bezcenne upominki. Dyski: opera góralska "Naski œwiat". Oryginalna muzyka Maœniaków z Koœcielisk. Trebunie-Tutki "Tischner". "Góry, które zrodziły Papieża". 90 lat Zwi¹zku Podhalan w Polsce, 1919-2009. Podhalańskie instrumenty pasterskie - Krzysztof Trebunia-Tutka. Góralskie serce ¿ - Andrzej Brandstatter z Przyjaciółmi. Góralskie serce - Andrzej Brandstatter z Przyjaciółmi. Stowarzyszenie Miłoœników Kultury Ludowej Majeranki - Zespół im. J. Janoty. Krzysztof Trebunia-Tutka - Góralskie dzieci kolęduj¹. Piotr Majerczyk-Tyrlity i Majeranki, Œpiewaj¹ kolędy i pastorałki. Ej se ino tyrli, tyrli... - Piotr Majerczyk-Tyrlity. Publikacje: Władysław Motyka "Góralski chodnicek Jegomoœcia Władysława Z¹zla", Marian Styrczula-Maœniak "Podhalański rodowód muzycznej i artystycznej twórczoœci górali", Tadeusz Bukowski-Grosek "Słownik gwary Skalnego Podhala Górali z Koœcielisk", "Szlak dziedzictwa kulturowego Podtatrza", Stanisława Galica-Górkiewicz "Krajem nieba, krajem ziemi", Zarz1d Województwa Ma¿opolskiego "Œpiewnik góralskiej pieœni religijnej", Tadeusz Jankowski "Dziewczyny twarde jak stal zbójnickiego noża", Wojciech Fortuna "Od Marusarza do Małysza i Kowalczyk", Mieczys¿aw Król-?egowski "Pasje Mieczys¿awa Króla-?egowskiego z Bachledów", Jaros¿aw Majcher "Tatry - wehiku¿ czasu", Jolanta Teresa, Marcin Zielinski "Szwajcaria Kaszubska. ?yj z przyrod1", Ma¿gorzata Janik-Terteka "?ycie i twórczooa Józefa Rafacza", Agata Skowronska "Karpaty wschodnie", Leszek Mazan, Mieczys¿aw Czuma "Poczet serc polskich", Konkurs poetycki w Poroninie 2001-2010 "Oladami naszych podhalanskich poetów", Zarz1d G¿ówny ZP "Górale w walce o niepodleg¿ooa Polski 1769-1989".
